Ben naif bir \u00e7ocuktum. Merakl\u0131, s\u00fcrekli soran, \u00e7eli\u015fkileri g\u00f6r\u00fcp \u00e7\u0131kmazlara giren, kendince \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan, bazen de \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn girdab\u0131nda kendini yeisler i\u00e7inde bulan bir \u00e7ocuk. Sonra ger\u00e7e\u011fi bulma \u00e7abas\u0131yla ge\u00e7en gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131. Bir yanda \u00fclkedeki kaotik toplumsal ortam, bir yanda \u00e7ocukluktan miras kalan aray\u0131c\u0131 ruh hali. \u0130rili ufakl\u0131 sorular, bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirse de \u00fcniversite y\u0131llar\u0131nda da s\u00fcrd\u00fc. T\u00fcrkiye i\u00e7inde bulundu\u011fu ekonomik durumdan nas\u0131l \u00e7\u0131kabilir? \u00dclke nereye gidiyor?<\/p>\n\n\n\n
Varolu\u015fsal sorular da pe\u015fimizi b\u0131rakmad\u0131. Biz neden var\u0131z? Niye yokluk de\u011fil de varl\u0131k var? Sonu gelmeyen tart\u0131\u015fmalar her zaman \u00e7eli\u015fkileri \u00e7\u00f6zmese, sonuca ula\u015ft\u0131rmasa da entelekt\u00fcel d\u00fcnyam\u0131z\u0131 geli\u015ftirdi. Hayat\u0131n s\u00fcrgiti i\u00e7inde zaman zaman yat\u0131\u015fsa da sorular ve sorunlar hi\u00e7 bitmedi. Biz yaz\u0131l\u0131 olana inan\u0131rd\u0131k. \u00c7ok de\u011ferliydi bizim i\u00e7in yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f fikir, bas\u0131lm\u0131\u015f bir kitap. B\u00fcy\u00fck emek \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc, bo\u015funa yaz\u0131lmazd\u0131. Bu nedenle s\u00fcrekli okuduk. Sonra da konu\u015ftuk, tart\u0131\u015ft\u0131k; ate\u015fli savunuculard\u0131k. <\/p>\n\n\n\n
Y\u0131llar ge\u00e7iyor ama hep bir \u015feyler eksik kal\u0131yordu. Ne yapar da eksikli\u011fi giderebilirim umuduyla aray\u0131\u015flara girdim. Bu da beni felsefeye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcncesini sistemli bir \u015fekilde \u00f6\u011frenmek i\u00e7in felsefe okumaya karar vermi\u015ftim. Ancak okul bitti\u011finde bende kalan, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc filozoflar\u0131n hayata anlam verme \u00e7abas\u0131n\u0131n subjektif oldu\u011funu, \u00fcstelik bu aray\u0131\u015f\u0131n bitmedi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Yak\u0131n bir gelecekte de bitecek gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n
Tarih boyunca felsefeciler kimi zaman dinsel inan\u0131\u015flar\u0131n etkisi alt\u0131nda, kimi zaman da daha sek\u00fcler d\u00fc\u015f\u00fcncelerle geli\u015ftirdikleri kuramlarda bizlere hayat\u0131n ne oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Bunu yaparken de \u00e7o\u011funlukla geli\u015ftirdikleri kuramlar\u0131 fanatik\u00e7e savunuyor, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini tek ger\u00e7ek gibi \u00f6nce kendilerine sonra da bize inand\u0131rmak istiyorlard\u0131. Oysaki bir d\u00fc\u015f\u00fcnce do\u011fru olsayd\u0131 hemen arkas\u0131ndan ba\u015fka biri farkl\u0131 bir hipotezle ortaya \u00e7\u0131kmaz, kitab\u0131n yazar\u0131 da bu fikirler aras\u0131nda gezinerek, her filozoftan bir par\u00e7a al\u0131nt\u0131layarak biz \u00f6\u011frencilere fikirlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f yanlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmazd\u0131. \u00d6rne\u011fin ilk\u00e7a\u011f filozoflar\u0131ndan Thales do\u011fan\u0131n temelinin su oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, Anaksimenes havay\u0131, Empedokles toprak, su, hava ve ate\u015fin d\u00f6rd\u00fcn\u00fc birden temel element olarak kabul etmi\u015fti. Soyut kavramlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan Pythagaros geometrik say\u0131 ve nesnelerin, Demokritos ise atoma denilen par\u00e7ac\u0131klar\u0131n do\u011fan\u0131n temeli oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Bunlar\u0131n neye ve hangi g\u00f6zlemelere g\u00f6re temel par\u00e7ac\u0131klar oldu\u011fu en az\u0131ndan benim i\u00e7in belirsizdi. \u0130lk\u00e7a\u011fda bilimin geldi\u011fi d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bir an i\u00e7in bu varsay\u0131mlar\u0131 mazur g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnelim ama yak\u0131n zaman felseficilerinden Sartre, Heideger, Kierkegaard ya da Nietzche\u2019nin varolu\u015fla ilgili temel ald\u0131\u011f\u0131 kavramlar da birbirine benzemiyordu. Ancak bu filozoflar savunduklar\u0131n\u0131 tek do\u011fruymu\u015f gibi inatla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kurmaca yap\u0131tlarda kahramanlar\u0131n\u0131za istedi\u011finizi s\u00f6yletebilirsiniz. Sonu\u00e7ta s\u00f6ylenen yaln\u0131zca roman ya da \u00f6yk\u00fc ki\u015fisini ba\u011flar, ancak tarihe ge\u00e7ecek ve ger\u00e7ek oldu\u011funu kabul etti\u011fimiz s\u00f6ylemlerimizde bunu yapmaya hakk\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bilimin bile zaman i\u00e7inde kendini yanl\u0131\u015flayabildi\u011fi belirsizlik d\u00fcnyas\u0131nda, kendi okuduklar\u0131n\u0131z, g\u00f6rd\u00fckleriniz ve deneyimlerinizle \u2013ki bu filozoflar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir- do\u011fay\u0131 ne kadar kavrayabilirsiniz? Suyun i\u00e7inde y\u00fczen ve yaln\u0131zca sudakileri g\u00f6ren akvaryum bal\u0131klar\u0131 gibi, biz insanlar da suyun d\u0131\u015f\u0131nda ne oldu\u011funu bilmeden kendi dar bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131zla hayat\u0131 anlamaya ve anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Daha entelekt\u00fcel d\u00fczeyde olsa da filozoflar\u0131n da yapt\u0131\u011f\u0131 bu. Daha \u00f6nce ba\u015fka bir yaz\u0131mda s\u00f6yledi\u011fim gibi en az\u0131ndan \u015fimdiki bilgilerimizle hayat\u0131n tek ba\u015f\u0131na bir anlam\u0131 yok; hayat\u0131n anlam\u0131 bizim ona verdi\u011fimiz anlamd\u0131r. Hayata verdi\u011fimiz anlam\u0131, hayat\u0131n tek anlam\u0131 gibi sunmak do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Tarihe mal olmu\u015f filozoflar bile anlam aray\u0131\u015f\u0131nda birbirlerini yanl\u0131\u015flayacak saptamalara ula\u015fm\u0131\u015flarsa s\u0131radan insanlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131 u\u011fruna neler yapabileceklerini var\u0131n siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Oysa kolayca karar verememek, bir aray\u0131\u015f i\u00e7inde olmak san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi hep de k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fildir. Ba\u015fka insanlar\u0131 dinlemeyi, onlara sayg\u0131l\u0131 olmay\u0131 ve son tahlilde ili\u015fkilerde demokrasiyi getirir.<\/p>\n\n\n\n
Gen\u00e7li\u011fimizde yaz\u0131l\u0131 olana sayg\u0131 duyan, kay\u0131ts\u0131zca inanan bizler bir yandan de\u011fi\u015fen d\u00fcnya, bir yandan da olgunluk ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131n verdi\u011fi bak\u0131\u015fla her \u015feye daha ku\u015fkuyla bakar olduk. Art\u0131k de\u011fil s\u0131radan bir kitab\u0131, bilimsel metinleri bile ele\u015ftirmeden okuyam\u0131yoruz. Benim felsefede ge\u00e7irdi\u011fim d\u00f6rt y\u0131l bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi peki\u015ftiren yararl\u0131 bir deneyim oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ben naif bir \u00e7ocuktum. Merakl\u0131, s\u00fcrekli soran, \u00e7eli\u015fkileri g\u00f6r\u00fcp \u00e7\u0131kmazlara giren, kendince \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan, bazen de \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn girdab\u0131nda kendini yeisler i\u00e7inde bulan bir \u00e7ocuk. Sonra ger\u00e7e\u011fi bulma \u00e7abas\u0131yla ge\u00e7en gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131. Bir yanda \u00fclkedeki kaotik toplumsal ortam, bir yanda \u00e7ocukluktan miras kalan aray\u0131c\u0131 ruh hali. \u0130rili ufakl\u0131 sorular, bi\u00e7im \u2026<\/p>\n