KANSERDEN KORUNMAK M\u00dcMK\u00dcND\u00dcR<\/p>\n
Soru
\nKanser haftas\u0131 nedeniyle izledi\u011fim yay\u0131nlarda kanserin kal\u0131tsal bir hastal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 bu nedenle hastal\u0131ktan korunman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Halbuki bize hep kanserin genetik bir hastal\u0131k oldu\u011fu s\u00f6ylenegelmi\u015ftir. Bu durumda kanserden korunmak i\u00e7in neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? <\/p>\n
Yan\u0131t
\nKanserden korunma konusuna girmeden \u00f6nce kal\u0131tsal ile genetik aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011fa de\u011finmekte yarar var. Kal\u0131tsal bozukluk denilince do\u011frudan anne ve babadan \u00e7ocuklara ge\u00e7en hastal\u0131k anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Genetik hastal\u0131k ise genleri ilgilendiren sorunlar sonucu olu\u015fur. Genlerdeki bozukluklar do\u011fu\u015ftan yani kal\u0131tsal olabilece\u011fi gibi sonradan da ortaya \u00e7\u0131kabilir. Sonradan olan bozukluklarda \u00e7evresel etkiler h\u00fccrenin genetik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek hastal\u0131klar\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olur. Yeti\u015fkinlerde hatta \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclen kanserlerin \u00e7o\u011fu kal\u0131tsal de\u011fildir, yani anne ve babadan direkt olarak \u00e7ocu\u011fa ge\u00e7mez. Ancak baz\u0131 ki\u015filer anne ve babalar\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 genler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla baz\u0131 kanserlere e\u011filimli olabilirler. Bu ki\u015filer \u00e7evresel bir tak\u0131m k\u00f6t\u00fc etkilere maruz kal\u0131rlarsa kanser ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu y\u00fczden sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam tarz\u0131 benimsemek kanserden korunmak i\u00e7in ya\u015famsal \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bunun i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri k\u0131saca \u00f6zetlemek isterim:<\/p>\n
Sigara i\u00e7meyiniz, t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri kullanmay\u0131n\u0131z. Hayvansal ya\u011f ve proteinleri azalt\u0131n\u0131z. Kilo almay\u0131n\u0131z. Haftan\u0131n en az \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc 30-60 dakika y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f gibi egzersizler yap\u0131n\u0131z. Sebze ve meyvay\u0131 g\u00fcnde ortalama be\u015f porsiyon olarak t\u00fcketiniz. (\u00d6rne\u011fin bir orta boy elma bir porsiyon kabul edilir.) De\u011fi\u015fik sebze ve meyvalar\u0131 t\u00fcketiniz. <\/p>\n
T\u00fcketti\u011finiz yiyeceklerdeki katk\u0131 maddelerine bak\u0131n\u0131z. \u0130\u00e7inde ne oldu\u011funu bilmedi\u011finiz yapay katk\u0131l\u0131 yiyeceklerden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzak durunuz. Kanserojen katk\u0131 maddesi i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketmeyiniz. Yan\u0131k ve islenmi\u015f yiyeceklerden ka\u00e7\u0131n\u0131n\u0131z, i\u00e7ecekleri a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak olarak t\u00fcketmeyiniz. Kabu\u011fu soyulabilen meyvalar\u0131 iyice y\u0131kad\u0131ktan sonra kabuklu t\u00fcketiniz. S\u0131v\u0131 ya\u011flar\u0131 k\u0131zartmalarda tekrar tekrar kullanmay\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Alkol i\u00e7miyorsan\u0131z i\u00e7memeye devam ediniz, i\u00e7iyorsan\u0131z azalt\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Karaci\u011fer kanserinden korunmak i\u00e7in Hepatit B a\u015f\u0131s\u0131 olunuz. Rahim a\u011fz\u0131 kanserinden korunmak i\u00e7in k\u0131zlar\u0131n HPV a\u015f\u0131s\u0131 olmas\u0131 uygundur.<\/p>\n
Midede Helikobakter pilori mikrobu varsa antibiyotiklerle bunu tedavi ettiriniz.<\/p>\n
G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu kremler kullan\u0131n\u0131z. Uzun s\u00fcre direkt g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na maruz kalmay\u0131n\u0131z. Solaryumun da cilt kanseri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Anilin boyalar\u0131 mesane kanseri, asbest akci\u011fer zar\u0131 kanseri, benzen kan kanserine neden olur. Bunlardan uzak durunuz.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fck radyasyon yayan cep telefonu kullan\u0131n\u0131z. Cep telefonlar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa s\u00fcreli ve kula\u011f\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirerek kullan\u0131n\u0131z. Kulakl\u0131k tercih ediniz.<\/p>\n
Doktorunuz \u00f6nermedik\u00e7e ve eksikli\u011fi yoksa d\u0131\u015far\u0131dan yapay vitamin deste\u011fi almay\u0131n\u0131z. Bunlar\u0131n kanserden koruyucu etkisi g\u00f6sterilememi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KANSERDEN KORUNMAK M\u00dcMK\u00dcND\u00dcR Soru Kanser haftas\u0131 nedeniyle izledi\u011fim yay\u0131nlarda kanserin kal\u0131tsal bir hastal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 bu nedenle hastal\u0131ktan korunman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Halbuki bize hep kanserin genetik bir hastal\u0131k oldu\u011fu s\u00f6ylenegelmi\u015ftir. Bu durumda kanserden korunmak i\u00e7in neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? Yan\u0131t Kanserden korunma konusuna girmeden \u00f6nce kal\u0131tsal ile genetik aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011fa de\u011finmekte yarar \u2026<\/p>\n