KANSIZLI\u011eIN TEK NEDEN\u0130 DEM\u0130R EKS\u0130KL\u0130\u011e\u0130 DE\u011e\u0130LD\u0130R<\/p>\n
Soru
\nBen 24 ya\u015f\u0131nda bir kad\u0131n\u0131m. Kendimi bildim bileli kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131m var. Bunun i\u00e7in \u00e7e\u015fitli doktorlara gittim ve demir haplar\u0131 kulland\u0131m ama kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131m bir t\u00fcrl\u00fc d\u00fczelmedi. Kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n demirle d\u00fczelmesi gerekmez mi? Bunun sebebi sizce ne olabilir?<\/p>\n
Yan\u0131t
\nKans\u0131zl\u0131k tek bir hastal\u0131k de\u011fildir. \u00c7ok farkl\u0131 hastal\u0131klar nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan bir sonu\u00e7tur. Kan\u0131m\u0131zda \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fc h\u00fccre bulunur: 1-Alyuvarlar, 2-Akyuvarlar, 3-Trombositler (ya da platelet denilen h\u00fccreler). Akyuvarlar ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemiyle ilgili elemanlard\u0131r. Trombositler ise kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan h\u00fccrelerdir. Bir yerimiz kesildi\u011finde kanamay\u0131 ilk durduran yap\u0131lar bunlard\u0131r. Kans\u0131zl\u0131k denildi\u011finde alyuvarlarla ilgili sorunlar anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Alyuvarlar k\u0131lcal damarlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla v\u00fccudun en \u00fccra k\u00f6\u015felerine kadar oksijen ta\u015f\u0131yan h\u00fccrelerdir. Bunu, i\u00e7indeki hemoglobin denen ve kana k\u0131rm\u0131z\u0131 rengini veren madde arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapar. \u0130\u015fte bu hemoglobin denilen maddede azalma olursa v\u00fccudun oksijen ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda sorunlar ortaya \u00e7\u0131kar. Halsizlik ve bitkinlik olur, solukluk g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. V\u00fccut, eksikli\u011fi giderebilmek i\u00e7in dokulara daha fazla kan g\u00f6ndermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu nedenle kalp daha \u00e7ok kan pompalamak zorunda kal\u0131r, ta\u015fikardi (kalp at\u0131m say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131) ve \u00e7arp\u0131nt\u0131 olur. <\/p>\n
Kandaki hemoglobinin azalmas\u0131 yani kans\u0131zl\u0131k yaln\u0131zca demir eksikli\u011finde olmaz. B 12 ve folik asit denilen vitaminlerin eksikli\u011finde de kans\u0131zl\u0131k olu\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu vitaminlerin eksikli\u011finde h\u00fccre DNA\u2019s\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 bozulur ve hatal\u0131 alyuvarlar ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
Bir ba\u015fka s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen kans\u0131zl\u0131k nedeni Akdeniz anemisi yani talasemidir. \u00dclkemizde ve K\u0131br\u0131s\u2019ta beta talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 nadir olmayarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durumda da alyuvarlar h\u0131zla y\u0131k\u0131l\u0131r ve i\u015flevleri azal\u0131r. Talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 demir eksikli\u011fiyle s\u0131k\u00e7a kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilmektedir. Kesin tan\u0131s\u0131 i\u00e7in hemoglobin elektroferezi gibi testlere ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir durumda demir vermenin bir yarar\u0131 yoktur. Hatta gereksiz demir y\u00fcklenmelerine neden olunabilir. <\/p>\n
Kronik hastal\u0131klardaki kans\u0131zl\u0131k da bazen demir eksikli\u011fiyle kar\u0131\u015fabilir. \u00dcstelik bu hastalarda serum demiri azalm\u0131\u015ft\u0131r ama buna ra\u011fmen demir eksikli\u011fi yoktur ve demir vermekle kans\u0131zl\u0131k d\u00fczelmez. <\/p>\n
Alyuvarlar\u0131n h\u0131zla y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi do\u011fu\u015ftan kimisi sonradan edinilmi\u015f bir\u00e7ok hastal\u0131kta da kans\u0131zl\u0131k g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
T\u00fcm bu nedenlerle kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 uzun s\u00fcreden beri devam eden bir ki\u015finin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelenmesi ve altta yatan nedene g\u00f6re tedavisinin yap\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KANSIZLI\u011eIN TEK NEDEN\u0130 DEM\u0130R EKS\u0130KL\u0130\u011e\u0130 DE\u011e\u0130LD\u0130R Soru Ben 24 ya\u015f\u0131nda bir kad\u0131n\u0131m. Kendimi bildim bileli kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131m var. Bunun i\u00e7in \u00e7e\u015fitli doktorlara gittim ve demir haplar\u0131 kulland\u0131m ama kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131m bir t\u00fcrl\u00fc d\u00fczelmedi. Kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n demirle d\u00fczelmesi gerekmez mi? Bunun sebebi sizce ne olabilir? Yan\u0131t Kans\u0131zl\u0131k tek bir hastal\u0131k de\u011fildir. \u00c7ok farkl\u0131 hastal\u0131klar \u2026<\/p>\n