KANSERDEN KORUNMAK M\u00dcMK\u00dcND\u00dcR<\/p>\n
Soru
\nBabam\u0131 ve annemi kanserden kaybettim. Ge\u00e7enlerde bir yaz\u0131da insanlarda kanser g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 okudum. Bu do\u011fru mu? Do\u011fruysa bunun nedeni nedir ve kanserle nas\u0131l m\u00fccadele edebiliriz?<\/p>\n
Yan\u0131t
\nD\u00fcnyada kanser g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 do\u011fru. Kanser esas itibar\u0131yla bir ya\u015fl\u0131l\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yani ya\u015f artt\u0131k\u00e7a kanser g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artar. Son y\u0131llarda insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu da kanser s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131ndaki en \u00f6nemli nedendir. <\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojik geli\u015fmeler hastal\u0131\u011f\u0131n erken yakalanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Eskiden ne oldu\u011fu tam anla\u015f\u0131lamadan kaybedilen bir\u00e7ok hastan\u0131n tan\u0131s\u0131 bug\u00fcnk\u00fc bilgilerimiz ve olanaklarla kolayl\u0131kla tespit edilebilmektedir. Bu da kay\u0131tl\u0131 kanser olgular\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Kanser genetik yap\u0131daki bozukluk sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bir hastal\u0131kt\u0131r. Ancak bu genetik de\u011fi\u015fiklik kal\u0131tsal olarak anneden, babadan ge\u00e7en bir bozukluk de\u011fildir. \u00c7evresel etkenlerin uzun s\u00fcreli olarak h\u00fccre yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bir durumdur. Baz\u0131 ki\u015filer kanser yap\u0131c\u0131 \u00e7evresel etkenlere daha duyarl\u0131 olduklar\u0131ndan kansere yatk\u0131nl\u0131k g\u00f6sterebilirler. Ama bu ki\u015filer \u00e7evresel kanser yap\u0131c\u0131 etkilerle kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015f olsalard\u0131 kansere de yakalanmam\u0131\u015f olurlard\u0131. Bu nedenle bir \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrecek sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na uymak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
End\u00fcstrile\u015fmi\u015f toplumlardaki ya\u015fam bi\u00e7imleri bir\u00e7ok \u00e7evresel k\u00f6t\u00fc etkiye ve kansere davetiye \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Sigara, t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri ve yanl\u0131\u015f beslenme bunlar aras\u0131nda ilk s\u0131ralarda gelmektedir. Yetersiz aktivite ve \u015fi\u015fmanl\u0131k da kanser riskini art\u0131ran fakt\u00f6rlerlerdir. <\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kanser oranlar\u0131nda art\u0131\u015f olmakla birlikte tedavi olanaklar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla ya\u015fam s\u00fcrelerinde uzamalar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, eskiden tedavi edilemeyen bir\u00e7ok kanserli hastan\u0131n ya\u015fama yeniden d\u00f6nmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte kanserle m\u00fccadelede en kolay ve ba\u015far\u0131l\u0131 yol hastal\u0131ktan korunmakt\u0131r. Bunun i\u00e7in sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131na uygun ya\u015famak, \u00e7evresel kanser yap\u0131c\u0131 etkilerden uzak durmak gerekir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra kanser tarama programlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kanser \u2018check-up\u2019 protokollerine uymak \u00f6nemlidir. Kad\u0131nlarda periyodik mamografi tetkiki, erkeklerde prostat kanserine kar\u015f\u0131 kanda prostat spesifik antijen olarak bilinen PSA maddesine bakt\u0131rmak, hem erkek hem de kad\u0131nlarda kolonoskopi tetkiki yapt\u0131rmak, benlere kar\u015f\u0131 cilt muayenesi olmak, cinsel y\u00f6nden aktif kad\u0131nlarda rahim a\u011fz\u0131 kanserinden korunmak i\u00e7in \u2018pap smear\u2019 s\u00fcr\u00fcnt\u00fcs\u00fc ald\u0131rmak erken tan\u0131y\u0131 sa\u011flayan incelemelerin ba\u015f\u0131nda gelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KANSERDEN KORUNMAK M\u00dcMK\u00dcND\u00dcR Soru Babam\u0131 ve annemi kanserden kaybettim. Ge\u00e7enlerde bir yaz\u0131da insanlarda kanser g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 okudum. Bu do\u011fru mu? Do\u011fruysa bunun nedeni nedir ve kanserle nas\u0131l m\u00fccadele edebiliriz? Yan\u0131t D\u00fcnyada kanser g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 do\u011fru. Kanser esas itibar\u0131yla bir ya\u015fl\u0131l\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yani ya\u015f artt\u0131k\u00e7a kanser g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artar. \u2026<\/p>\n