Soru
\nBen 33 ya\u015f\u0131nda bir kad\u0131n\u0131m. Midemdeki dolgunluk nedeniyle yap\u0131lan ultrasonda dala\u011f\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc tespit edildi. Ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen bir sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131. Sizce dalak b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nedeni ne olabilir? Ne t\u00fcr tetkikler yap\u0131lmas\u0131 gerekir?<\/p>\n
Yan\u0131t
\nDalak b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, nedeni kimi zaman \u00e7ok kolay olarak tespit edilebilse de zaman zaman doktorlara zorlu anlar ya\u015fatan bir bulgudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc dalak b\u00fcy\u00fcmesi, geni\u015f yelpazedeki bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n ortak sonucu olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Dalak bir y\u00f6n\u00fcyle karaci\u011ferle yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde bir organd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki organ aras\u0131nda yak\u0131n bir kan ak\u0131m ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r. Bir ba\u015fka y\u00f6n\u00fcyle de ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olup ki\u015finin enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131nda ve kan i\u00e7indeki anormal h\u00fccrelerin temizlenmesinde \u00f6nemli bir fonksiyon g\u00f6sterir. Bu nedenle dalak, hem karaci\u011feri ilgilendiren hastal\u0131klarda, hem de kan h\u00fccre bozukluklar\u0131nda ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin harekete ge\u00e7ti\u011fi durumlarda b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n
Dala\u011f\u0131 en \u00e7ok b\u00fcy\u00fcten hastal\u0131klardan birisi siroz ve kronik karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131d\u0131r. Bu hastal\u0131klarda karaci\u011fere gelen toplardamar\u0131n bas\u0131nc\u0131n\u0131n artmas\u0131 sonucu kan ak\u0131m\u0131 geriye do\u011fru dala\u011fa y\u00f6nelerek b\u00fcy\u00fcmeye neden olur. Sa\u011f kalp yetmezli\u011finde de karaci\u011ferden kalbe giden toplardamardaki bas\u0131n\u00e7 art\u0131\u015f\u0131 ayn\u0131 nedenlerle dalak b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7ar. Dalaktan karaci\u011fere giden ya da karaci\u011ferden kalbe y\u00f6nelen damarlardaki t\u0131kan\u0131kl\u0131klar ayn\u0131 nedenlerle dalak b\u00fcy\u00fcmesine neden olabilir. Bu t\u0131kan\u0131kl\u0131klar p\u0131ht\u0131 sonucu olu\u015fabilir.<\/p>\n
Viral enfeksiyonlar, t\u00fcberk\u00fcloz, frengi, brusella, AIDS gibi kronik enfeksiyonlar, s\u0131tma, la\u015fmanya gibi parazitik hastal\u0131klar dala\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fctebilir. <\/p>\n
Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hematolojik hastal\u0131klarda da dalakta b\u00fcy\u00fcme g\u00f6r\u00fclebilir. Kronik miyeloid l\u00f6semi dala\u011f\u0131 en fazla b\u00fcy\u00fcten hastal\u0131klardan birisidir. Akut l\u00f6semiler, kronik lenfositik l\u00f6semi, lenfomalar ve kemik ili\u011finin miyeloproliferatif hastal\u0131klar\u0131nda da dalak b\u00fcy\u00fcmesi olabilir. Alyuvarlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131yla giden hemolitik anemilerde de dalak b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n
Do\u011fu\u015ftan olan orak h\u00fccreli anemi gibi alyuvar bozukluklar\u0131, Akdeniz anemisi ve benzeri hastal\u0131klarda da dalak b\u00fcy\u00fcyebilir. Sizdeki hastal\u0131k belirtileri do\u011fu\u015ftan olmay\u0131p yak\u0131n zamanda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu t\u00fcr hastal\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekir. Tan\u0131da ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken, b\u00fcy\u00fcmenin karaci\u011fer sirozunda oldu\u011fu gibi dalak ile karaci\u011fer aras\u0131ndaki kan ak\u0131m\u0131nda geriye do\u011fru bas\u0131n\u00e7 art\u0131m\u0131na m\u0131 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu, yoksa kan hastal\u0131klar\u0131 ya da enfeksiyonlar sonucunda m\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n ay\u0131rdedilmesidir. Dalak b\u00fcy\u00fcmesinin tespiti i\u00e7in kimi zaman karaci\u011fer ve kemik ili\u011fi biyopsisine kadar gidebilen tetkikler yap\u0131labilmektedir. Hatta bazen hem tan\u0131, hem de tedavi ama\u00e7l\u0131 dala\u011f\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Soru Ben 33 ya\u015f\u0131nda bir kad\u0131n\u0131m. Midemdeki dolgunluk nedeniyle yap\u0131lan ultrasonda dala\u011f\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc tespit edildi. Ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen bir sonu\u00e7 al\u0131namad\u0131. Sizce dalak b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nedeni ne olabilir? Ne t\u00fcr tetkikler yap\u0131lmas\u0131 gerekir? Yan\u0131t Dalak b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, nedeni kimi zaman \u00e7ok kolay olarak tespit edilebilse de zaman zaman doktorlara zorlu anlar ya\u015fatan bir \u2026<\/p>\n