Soru
\nAnnem 49 ya\u015f\u0131nda. Meme kanseri nedeniyle kemoterapi almakta. Bu s\u00fcre\u00e7te hi\u00e7 i\u015ftah\u0131 kalmad\u0131, a\u011fz\u0131n\u0131n tad\u0131 ka\u00e7t\u0131 ve burnuna k\u00f6t\u00fc kokular geliyor. \u00dcstelik kilo da verdi. Bunlar\u0131n sebebi nedir ve \u00f6nlemek i\u00e7in ne yapmam\u0131z\u0131 tavsiye edersiniz?<\/p>\n
Yan\u0131t
\nKanser hastalar\u0131nda gerek hastal\u0131\u011f\u0131n kendisine gerekse kemoterapi ve radyoterapiye ba\u011fl\u0131 olarak i\u015ftahs\u0131zl\u0131k s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sizin de belirtti\u011finiz gibi tat ve koku alma duyular\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler olur. Erken doyma, bulant\u0131 ve kusma g\u00f6r\u00fclebilir. Hatta \u00f6zel baz\u0131 yiyeceklere spesifik tiksinmeler ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00d6rne\u011fin hasta etten tiksinebilir. Kansere ba\u011fl\u0131 i\u015ftahs\u0131zl\u0131kta en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fcn, t\u00fcm\u00f6rden kaynaklanan inflamatuar reaksiyon oldu\u011fu bilinmektedir. Bu durum v\u00fccudun enerji dengesini sa\u011flayan sinirsel sistemde bozuklu\u011fa yol a\u00e7makta ve beynin i\u015ftah alg\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmektedir. <\/p>\n
Kemoterapiye ba\u011fl\u0131 i\u015ftahs\u0131zl\u0131k en s\u0131k olarak bulant\u0131, kusma ve tat duyusunun bozulmas\u0131ndan dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Burada psikolojik fakt\u00f6rlerin de benzer belirtilere yol a\u00e7abilece\u011fini unutmamak gerekir. \u00d6yle ki hastada kemoterapiye ba\u011fl\u0131 bulant\u0131 ve kusma geli\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ger\u00e7ekten de \u015fiddetli bulant\u0131lar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131n habercisidir. Bu y\u00fczden hastalarda bu beklentiyi k\u0131racak \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 gerekir. Kemoterapi s\u0131ras\u0131ndaki bulant\u0131 ve kusmalarla birlikte ya\u015fanan negatif psikolojik duygular sonucu et gibi belirli yiyeceklerden tiksinti ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu nedenle hastalar\u0131n en sevdi\u011fi yiyeceklerin bulant\u0131 ve kusmaya ba\u011fl\u0131 k\u00f6t\u00fc psikolojik duygulan\u0131mlar\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemlerde verilmemesi gerekir. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki bulant\u0131 ila\u00e7lar\u0131n\u0131n eskiye g\u00f6re daha geli\u015fmi\u015f oldu\u011funu da belirtmek isterim. <\/p>\n
Tat de\u011fi\u015fikliklerinin bir nedeni de kemoterapi ilac\u0131n\u0131n t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011fe ge\u00e7mesidir. Bundan dolay\u0131 \u00e7ok fazla t\u00fck\u00fcr\u00fck sal\u0131n\u0131m\u0131na neden olan g\u0131dalardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Fazla \u00e7i\u011fneme t\u00fck\u00fcr\u00fck salg\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131raca\u011f\u0131ndan g\u0131dalar\u0131n fazla \u00e7i\u011fnenmeden yenilmesi denenmelidir. Hasta kendisinde en az tat de\u011fi\u015fikli\u011fi yapan yiyecekleri tespit etmeli ve onlar\u0131 t\u00fcketmelidir.
\n\u00c7inko eksikli\u011fi, dil papilla yap\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler de a\u011f\u0131z tad\u0131n\u0131 bozabilir. \u00d6zellikle tatl\u0131 bir metalik his varsa \u00e7inko tedavisi yararl\u0131 olabilir. Folik asit, alfa-lipoik asit ve B vitaminleri baz\u0131 hastalardaki metalik tat duyusunu azaltabilir.
\nKemoterapi s\u0131ras\u0131nda ki\u015finin ruhsal olarak kendisini motive etmesi, fiziksel aktiviteye zaman ay\u0131rmas\u0131, \u00f6rne\u011fin do\u011fa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri, aerobik egzersizler yapmas\u0131 olumsuz duygulan\u0131mlar\u0131n azalmas\u0131nda, dolay\u0131s\u0131yla i\u015ftah\u0131n artmas\u0131nda etkili fakt\u00f6rlerdendir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Soru Annem 49 ya\u015f\u0131nda. Meme kanseri nedeniyle kemoterapi almakta. Bu s\u00fcre\u00e7te hi\u00e7 i\u015ftah\u0131 kalmad\u0131, a\u011fz\u0131n\u0131n tad\u0131 ka\u00e7t\u0131 ve burnuna k\u00f6t\u00fc kokular geliyor. \u00dcstelik kilo da verdi. Bunlar\u0131n sebebi nedir ve \u00f6nlemek i\u00e7in ne yapmam\u0131z\u0131 tavsiye edersiniz? Yan\u0131t Kanser hastalar\u0131nda gerek hastal\u0131\u011f\u0131n kendisine gerekse kemoterapi ve radyoterapiye ba\u011fl\u0131 olarak i\u015ftahs\u0131zl\u0131k s\u0131k\u00e7a \u2026<\/p>\n