Eski solcu, \u015fimdi i\u015fadam\u0131 olan bir tan\u0131d\u0131k \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cBizler zeki insanlar\u0131z, zaman\u0131nda nas\u0131l sosyalist hareketin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olduysak \u015fimdi de i\u015f hayat\u0131nda yeni ba\u015far\u0131lara imza at\u0131yoruz. Zeki insanlar her zaman kendilerini kabul ettirir, ba\u015far\u0131l\u0131 olur.\u201d <\/p>\n
Bir an d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ba\u015far\u0131 dedi\u011fimiz nedir? Zeki olmak, iyi analizler yapabilmek, yarat\u0131c\u0131 yeni \u015feyler s\u00f6yleyebilmek tek ba\u015f\u0131na yeterli mi? Ne pahas\u0131na olursa olsun ba\u015far\u0131l\u0131 olmak, kabul edebilece\u011fimiz bir durum olabilir mi?<\/p>\n
\u0130nsanlar zeki olmak ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc zek\u00e2 insan\u0131n beyin kapasitesinin bir g\u00f6stergesidir. Zeki olmak ki\u015finin toplum i\u00e7inde ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, ona yeni kap\u0131lar a\u00e7ar. Bu nedenle de zek\u00e2 toplumlarda genellikle \u00f6n planda tutulmu\u015f ve \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Zeki insanlar\u0131 ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, kimi zaman medyada etkili bir kalem olarak kendini g\u00f6sterirken, kimi zaman siyasal ya\u015fam\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc lider ve hatibi olarak ortaya \u00e7\u0131kmakta. <\/p>\n
Bazen i\u015f ve reklam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n simalar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yorlar. Sanat\u00e7\u0131lardan da yetenekli ki\u015fileri hemen fark ediyoruz. Bilim alan\u0131nda da bu t\u00fcrden ba\u015far\u0131l\u0131 insanlara rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Bunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olanlar. Bir de toplumun de\u011fi\u015fik katmanlar\u0131 i\u00e7inde g\u00f6zden uzak ya\u015fayanlar var. \u00c7evrelerince belki fark edilmi\u015fler, belki de hi\u00e7 anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015flar. <\/p>\n
Bana sorarsan\u0131z ben de zek\u00e2dan yanay\u0131m. Zek\u00e2n\u0131n \u00f6nemini yads\u0131yacak de\u011filim. S\u0131radan, ortalama insanlardan olu\u015fan bir grubun ne denli s\u0131k\u0131c\u0131, renksiz ve stat\u00fckodan yana oldu\u011funun fark\u0131nday\u0131m. Ama bir \u015feyin daha fark\u0131nday\u0131m ki bazen zek\u00e2, insanlar\u0131 aldatmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor, ki\u015fiyi toplumu k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen, a\u015fa\u011f\u0131layan noktalara savurabiliyor. Zeki olduklar\u0131 i\u00e7in de i\u015fin i\u00e7inden kolayl\u0131kla s\u0131yr\u0131l\u0131p, kendilerini hakl\u0131 g\u00f6sterebiliyorlar. Bunlar, kimi zaman sesi daha y\u00fcksek \u00e7\u0131kan politika erbab\u0131 olurken, bazen da eli kalem tutan gazeteci olabiliyor. \u00c7evremizde her meslekte bu t\u00fcrden insanlara rastl\u0131yoruz.<\/p>\n
\u0130nsano\u011flunun beyinsel kapasitesinin g\u00f6stergesi yaln\u0131zca zek\u00e2s\u0131 de\u011fil. \u015e\u00fck\u00fcrler olsun ki insan\u0131n ak\u0131l dedi\u011fimiz, ki\u015fili\u011fini belirleyen bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi daha var. O ki\u015filik \u00f6zelli\u011fi ki toplumun di\u011fer bireylerine empati yapmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor, onlar\u0131 anlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor, insan\u0131 daha makul ve mant\u0131kl\u0131 yap\u0131yor. <\/p>\n
Zek\u00e2, denetimsiz enerji gibidir. Onu anlaml\u0131 k\u0131lan, d\u00fczene sokan ak\u0131ld\u0131r. \u0130\u015fte o nedenle Atat\u00fcrk “ben sporcunun zeki, \u00e7evik ve ayn\u0131 zamanda ahlakl\u0131 olan\u0131n\u0131 severim” demi\u015ftir. Burada ahlakl\u0131 derken, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da dikkate alan, d\u00fcr\u00fcst, anlay\u0131\u015fl\u0131, bir anlamda ak\u0131ll\u0131 sporcuyu ama\u00e7lam\u0131\u015f, zek\u00e2y\u0131 yeterli bulmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Ak\u0131l, zek\u00e2n\u0131n kurnazl\u0131\u011fa kayan bencilli\u011fini t\u00f6rp\u00fcler, ki\u015finin toplumun di\u011fer insanlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen uyumlu biri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ba\u015fkalar\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla kendisine sayg\u0131 duyman\u0131n yolunu a\u00e7ar. <\/p>\n
Ak\u0131l vicdand\u0131r, sa\u011fduyudur. Onun i\u00e7in atalar bo\u015funa dememi\u015f “d\u00fc\u015fman\u0131m bile olacaksa ak\u0131ll\u0131dan olsun” diye. <\/p>\n
\u0130\u015fte ben de bu nedenle bencil bir zek\u00e2dansa, insanc\u0131l akl\u0131 ye\u011fliyorum.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc, o zaman kurnaz politikac\u0131 gider, uzak g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, izan sahibi devlet adam\u0131 gelir. <\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc, o zaman patronu ve h\u00fck\u00fcmeti inceden inceye ya\u011flamay\u0131 bilen kalem gider, ger\u00e7ekleri objektif olarak okuyuculara g\u00f6steren gazeteci gelir. <\/p>\n
O zaman sanat\u0131n\u0131 kazanc\u0131na alet eden ki\u015fi gider, yap\u0131t\u0131n\u0131 sanat ve toplum i\u00e7in \u00fcreten sanat\u00e7\u0131 gelir. <\/p>\n
Bilimi belli \u015firketlerin \u00e7\u0131kar\u0131na kullanan insan gider, toplum yarar\u0131na kullanan bilim adam\u0131 gelir.<\/p>\n
Ak\u0131l ve izandan yoksun olmak ki\u015fiyi kolayl\u0131kla birbiriyle \u00e7eli\u015fkili s\u00f6ylem ve eylemlerin oda\u011f\u0131na yerle\u015ftirip, tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n kuca\u011f\u0131na at\u0131yor. Bu ki\u015filer de\u011fi\u015fimi dillerinden d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyorlar. Varsa yoksa bir de\u011fi\u015fimdir gidiyor, de\u011fi\u015fmeyenler k\u0131nan\u0131p k\u00fc\u00e7\u00fcmseniyor. <\/p>\n
Do\u011fada, fiziksel d\u00fcnyam\u0131zda ve ruhsal ya\u015fant\u0131m\u0131zda de\u011fi\u015fime kimsenin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yok. Biz istesek de istemesek de de\u011fi\u015fim olacak. Bu bir do\u011fa kural\u0131. Ama bu kimseler \u00e2deta do\u011fa yasalar\u0131n\u0131 da kendi emellerine alet ediyor, de\u011fi\u015fimi tap\u0131n\u0131las\u0131 bir g\u00fc\u00e7 haline getiriyorlar. Ge\u00e7mi\u015fte \u015fimdikiyle taban tabana z\u0131t olan g\u00f6r\u00fc\u015flerini, de\u011fi\u015fim ad\u0131na terk ettiklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Oysa ki do\u011fa bu h\u0131zda de\u011fi\u015fmiyor. Tabii b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc depremler hari\u00e7. B\u00f6ylesine bir de\u011fi\u015fime, de\u011fi\u015fim de\u011fil, y\u0131k\u0131m ve ba\u015fkala\u015f\u0131m denir. Makul, mant\u0131kl\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 olamaman\u0131n getirdi\u011fi tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sonucudur bu.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 eski sosyalist, yeni kapitalist zeki dostumuz gibi bu denli h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fen insanlar\u0131n bug\u00fcn s\u00f6ylediklerine nas\u0131l inanaca\u011f\u0131z? D\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerine nas\u0131l g\u00fcvenece\u011fiz? Yar\u0131n da \u00e7\u0131k\u0131p \u015fimdi savunduklar\u0131ndan y\u00fcz seksen derece farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00f6ne s\u00fcrmeyecekleri nereden belli? Bug\u00fcn kendisine g\u00fcvenip, arkas\u0131ndan gidenlere o zaman hangi mazereti \u00f6ne s\u00fcrecekler?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Eski solcu, \u015fimdi i\u015fadam\u0131 olan bir tan\u0131d\u0131k \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cBizler zeki insanlar\u0131z, zaman\u0131nda nas\u0131l sosyalist hareketin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olduysak \u015fimdi de i\u015f hayat\u0131nda yeni ba\u015far\u0131lara imza at\u0131yoruz. Zeki insanlar her zaman kendilerini kabul ettirir, ba\u015far\u0131l\u0131 olur.\u201d Bir an d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ba\u015far\u0131 dedi\u011fimiz nedir? Zeki olmak, iyi analizler yapabilmek, yarat\u0131c\u0131 yeni \u015feyler s\u00f6yleyebilmek \u2026<\/p>\n