Y\u0131l 1990. Alzheimer hastas\u0131 Janet Adkins b\u00fcy\u00fck \u0131st\u0131rap \u00e7ekiyordu. Ya\u015famak a\u011f\u0131r bir y\u00fckt\u00fc onun i\u00e7in. D\u00fc\u011fmeye basarak koluna enjekte etti\u011fi kimyasalla ac\u0131lar\u0131na son verdi. Ona \u00f6l\u00fcm\u00fcnde yard\u0131mc\u0131 olan ki\u015fi, doktor Jack Kevorkian idi. Kevorkian, daha sonraki y\u0131llarda \u00f6zel olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczenekle yakla\u015f\u0131k 130 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yard\u0131mc\u0131 oldu. Kendisine niye b\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131 soruldu\u011funda, ac\u0131 \u00e7eken, t\u0131bbi yard\u0131m olana\u011f\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131 hastalar\u0131n \u00f6lmelerine yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n do\u011fan\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na uygun bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u2018T\u0131pk\u0131 idrar yollar\u0131nda t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olan hastan\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi\u2019 diyordu.
\nKevorkian, adam \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7uyla kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in hastalar\u0131n ya\u015fam\u0131na do\u011frudan son vermedi, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenekle hastalar\u0131n d\u00fc\u011fmeye basarak kendilerini \u00f6ld\u00fcrmelerine olanak sa\u011flad\u0131. Ancak yine de \u00f6tanazi uygulamakla su\u00e7lanmaktan kurtulamad\u0131.<\/p>\n
T\u0131pta \u00f6tanazi olarak bilinen eylemin s\u00f6zc\u00fck anlam\u0131 \u2018kolay \u00f6l\u00fcm\u2019, \u2018tatl\u0131 \u00f6l\u00fcm\u2019 demek. \u0130yile\u015fme olana\u011f\u0131 olmayan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastalar\u0131n, dayan\u0131lmaz \u0131st\u0131raplar\u0131ndan kurtulmalar\u0131 i\u00e7in ya\u015famlar\u0131n\u0131 ac\u0131 vermeyen bir y\u00f6ntem kullanarak sona erdirmek olarak biliniyor. <\/p>\n
Dinler \u00f6l\u00fcm\u00fc kolayla\u015ft\u0131ran her t\u00fcrl\u00fc eylemi kesin olarak yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Bu da toplumlarda k\u00fclt\u00fcrel olarak \u00f6tanazi kar\u015f\u0131t\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6tanazinin aktif olarak uygulanmas\u0131 eylemin \u00e7ok belirgin ve kesin olarak ortaya konulmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Aktif \u00f6tanazi bir\u00e7ok \u00fclkede yasalarla engellenmi\u015ftir. <\/p>\n
Pasif \u00f6tanazi ise hastan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn birden ger\u00e7ekle\u015fmeyip sona yava\u015f yava\u015f yakla\u015fmay\u0131 sa\u011flayan eylemlerin uygulanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u00d6rne\u011fin bilinci kapal\u0131 bir hastan\u0131n beslenmesinin durdurulmas\u0131 gibi.<\/p>\n
Hasta umutsuzca ac\u0131 \u00e7ekiyor bile olsa bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne aktif yard\u0131mda bulunmak herkesin Dr. Kevorkian gibi rahatl\u0131kla yapabilece\u011fi bir i\u015f olmasa gerek. Ancak aktif bir eylemde bulunmadan olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine izin vermek, olgular\u0131 kendi haline b\u0131rakmak ve bunun sonucunda hastan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kolayla\u015fmas\u0131 herhalde insan ruhunun daha kolay kabullenebildi\u011fi bir durum. Belki de bu nedenle bir\u00e7ok \u00fclkede pasif \u00f6tanaziye daha s\u0131cak bak\u0131lmaktad\u0131r. Ancak buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar da var. Onlara g\u00f6re ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yava\u015f yava\u015f izin vermek onun daha \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ekmesine neden olmak demektir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncede olanlar aktif \u00f6tanazinin daha insani oldu\u011funu iddia ederler. <\/p>\n
Bu gruplar, ya\u015fam\u0131 \u00e2deta i\u015fkenceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u0131st\u0131rab\u0131n, \u00f6lme hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerek\u00e7e olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6ylemektedirler. Nitekim bu arg\u00fcmanlardan yola \u00e7\u0131kan Hollanda gibi baz\u0131 \u00fclkeler aktif \u00f6tanaziye izin vermi\u015flerdir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6tanazinin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc yasak. Hasta \u015fiddetle arzu etse de hukuken uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir durum. Ben de inan\u00e7 ve duygusal olarak \u00f6tanaziye kar\u015f\u0131y\u0131m. Hekimin amac\u0131n\u0131n hep ya\u015fatmak oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Ama bunun ne anlama geldi\u011fini, ne kadar pratik oldu\u011funu da iyi irdelemek gerekir. Yoksa ruhlar\u0131m\u0131z\u0131 rahatlamak i\u00e7in mi b\u00f6yle konu\u015fuyoruz? <\/p>\n
Aktif \u00f6tanazi \u00f6l\u00fcm karar\u0131na ortak olmak istemeyen hekimin hem hukuken hem de k\u00fclt\u00fcrel ve vicdani olarak kolayl\u0131kla yapamayaca\u011f\u0131 bir eylem. \u00dclkemizde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ancak pasif \u00f6tanazi i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? <\/p>\n
Bir kere pasif \u00f6tanazi nerede ba\u015flay\u0131p nerede bitmektedir? \u00d6rne\u011fin \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan hastaya sa\u011flanan destek tedavisi, son d\u00f6nemini ya\u015fayan hastada da ayn\u0131 bi\u00e7imde uygulanmakta m\u0131d\u0131r? \u0130ster bilin\u00e7li, ister fark\u0131nda olmadan m\u00fckemmellikten uzakla\u015fan her tedavi pasif \u00f6tanazinin bir unsuru olarak kabul edilebilir mi? B\u00f6yle kabul edilirse \u00f6l\u00fcme giden s\u00fcre\u00e7te pasif \u00f6tanazi de\u011fi\u015fik boyutlarda ya\u015fan\u0131yor demektir.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcmden ba\u015fka bir sonun olmad\u0131\u011f\u0131 hastalardaki yol \u00e7ok engebelidir. \u00c7aresizli\u011fin u\u00e7lar\u0131nda yaln\u0131zca \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcm gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, ama bunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dillendirilemedi\u011fi bizimki gibi kapal\u0131 toplumlarda, \u00f6l\u00fcm s\u00fcrecindeki belirsizli\u011fi sa\u011flayan, belirsiz oldu\u011fu i\u00e7in de ruhlara daha az y\u00fck olan bir eylemdir pasif \u00f6tanazi. Daha kolay rasyonalize etti\u011fimiz ve ayn\u0131 zamanda da daha \u00e7abuk unuttu\u011fumuz eylemlerdir bunlar. Bulan\u0131k bir ger\u00e7eklik i\u00e7inde olduklar\u0131 i\u00e7in travmatik olma ihtimalleri zay\u0131ft\u0131r. Bir de buna maddi olanaks\u0131zl\u0131klar\u0131 ekleyin. Bu nedenle \u00fclkemizde s\u0131k\u00e7a uygulanmakta oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcmc\u00fcl hastalar\u0131 bir yana b\u0131rakal\u0131m. Peki ama d\u00fcnyada tedavisi olan, ancak ihmallere ba\u011fl\u0131 yetersizlikler nedeniyle \u00f6l\u00fcme terk etti\u011fimiz hastalar i\u00e7in ne demeli? \u00d6rne\u011fin gerekli donan\u0131m bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan kemik ili\u011fi nakli yap\u0131lamayarak \u00f6len ya da uygun ila\u00e7lara ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in erkenden kaybedilen hastalar, en hafif tabirle pasif \u00f6tanaziye u\u011fram\u0131\u015f ki\u015filer olarak kabul edilemez mi? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Y\u0131l 1990. Alzheimer hastas\u0131 Janet Adkins b\u00fcy\u00fck \u0131st\u0131rap \u00e7ekiyordu. Ya\u015famak a\u011f\u0131r bir y\u00fckt\u00fc onun i\u00e7in. D\u00fc\u011fmeye basarak koluna enjekte etti\u011fi kimyasalla ac\u0131lar\u0131na son verdi. Ona \u00f6l\u00fcm\u00fcnde yard\u0131mc\u0131 olan ki\u015fi, doktor Jack Kevorkian idi. Kevorkian, daha sonraki y\u0131llarda \u00f6zel olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczenekle yakla\u015f\u0131k 130 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yard\u0131mc\u0131 oldu. Kendisine niye \u2026<\/p>\n