Akci\u011fer kanserinden ameliyat olup iyile\u015fti\u011fi halde sigaraya devam etmesi beni \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131. Kanserin nedeni y\u0131llarca b\u00fcy\u00fck bir tutkuyla i\u00e7ti\u011fi sigarayd\u0131. Ba\u015fka alanlarda olduk\u00e7a mant\u0131kl\u0131 olan dostum bu konuda zay\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. \u201cNe iradesiz adam!\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n
Y\u0131llar sonra bir toplant\u0131da insanlar\u0131n sigara al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden birbirlerinden bedensel olarak farkl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. \u0130nsanlar sigarayla ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00f6rt gruba ayr\u0131l\u0131yormu\u015f: Birinci gruptakilerin h\u00fccre yap\u0131s\u0131 sigaraya tamamen ilgisiz olmalar\u0131na neden oluyormu\u015f. \u0130kinci gruptakiler sigaray\u0131 bulduk\u00e7a i\u00e7iyor ama \u00f6zellikle aram\u0131yorlarm\u0131\u015f. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc gruptakiler sigaray\u0131 tiryaki olacak derecede seviyorlarm\u0131\u015f. Zorlansalar da gerekti\u011finde b\u0131rakabiliyorlarm\u0131\u015f. Son gruptakiler ise sigaraya kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k geli\u015ftiriyor, kanser ya da kalp hastas\u0131 olduklar\u0131nda bile b\u0131rakmakta sorun ya\u015f\u0131yorlarm\u0131\u015f. <\/p>\n
Bu bilgilerden sonra sigara tiryakisi dostuma kar\u015f\u0131 daha anlay\u0131\u015fl\u0131 oldum. Onun biyolojik yap\u0131s\u0131 bir\u00e7ok insandan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyordu. Sigaray\u0131 b\u0131rakabilmesi di\u011fer gruptaki insanlardaki gibi kolay olmuyordu. \u0130radesiz oldu\u011funu s\u00f6ylemek kolayc\u0131 bir yakla\u015f\u0131m ve ona kar\u015f\u0131 bir haks\u0131zl\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Yaln\u0131z sigara konusunda de\u011fil, bizim psikolojik diye ge\u00e7i\u015ftirdi\u011fimiz, ruhsal oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir\u00e7ok alanda insanlar birbirlerinden temeldeki biyolojik nedenlerden dolay\u0131 farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyorlar. \u00d6rne\u011fin toplumlardaki baz\u0131 ki\u015filerin genetik olarak ba\u011flanmaya ve inanmaya daha yatk\u0131n oldu\u011fu, di\u011fer baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise \u015f\u00fcphe duyma ve soru\u015fturup ara\u015ft\u0131rmaya daha e\u011filimli oldu\u011fu biliniyor. Yine baz\u0131 insanlar genetik ve biyolojik nedenlerden dolay\u0131 belli konularda daha tutkulu olabiliyor, konuyu daha \u00e7ok sahipleniyor, daha kolay \u00f6\u011freniyorlar. Di\u011ferleri ise de\u011fi\u015fik ilgi alanlar\u0131nda gezinmeyi seviyorlar.<\/p>\n
\u0130nsanlarla \u015fempanzelerin genetik yap\u0131s\u0131 birbirine y\u00fczde 99 benziyormu\u015f. Solucanlarla insan DNA\u2019s\u0131 aras\u0131ndaki benzerlik y\u00fczde 75 imi\u015f. Nereden \u00e7\u0131kt\u0131 diyeceksiniz ama meyve sine\u011fi gibi ilgisiz k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir yarat\u0131k ile genetik benzerli\u011fimiz bile y\u00fczde 60\u2019a yakla\u015f\u0131yormu\u015f. Genetik yak\u0131nl\u0131klar bu t\u00fcrlerin bizlerden farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bu, konuya nereden bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131. Asl\u0131nda biz insanlar da benzer genetik yap\u0131lar\u0131m\u0131z sonucunda ayn\u0131 t\u00fcr\u00fcn bireyleri olsak da biyolojik k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler nedeniyle birbirinden \u00e7ok ayr\u0131 ki\u015filiklere b\u00fcr\u00fcn\u00fcyoruz. <\/p>\n
Belki DNA\u2019daki bir baz de\u011fi\u015fikli\u011fi, belki proteindeki ayr\u0131 bir yap\u0131 insanlar\u0131 birbirinden farkl\u0131 yapmaya yetiyor. Yani demem o ki biyolojik farkl\u0131l\u0131klar bir anlamda ruhlar\u0131m\u0131z\u0131, duygular\u0131m\u0131z\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi de ayr\u0131mla\u015ft\u0131r\u0131yor.
\nBu durumda de\u011fi\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcncelere sayg\u0131n\u0131n ifadesi olan \u00e7o\u011fulculu\u011fun insano\u011flunun do\u011fas\u0131 nedeniyle bir zorunluluk ve ihtiya\u00e7 oldu\u011fu bir kez daha anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u201c\u00d6tekiler\u201dle birlikte ya\u015faman\u0131n insano\u011flunun kaderi oldu\u011fu, toplumda bizden farkl\u0131 insanlar\u0131n hep olaca\u011f\u0131 t\u0131p, genetik ve biyoloji bilimi taraf\u0131ndan da bir kez daha hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor.
\nO zaman toplumlarda ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve demokrasi iste\u011finin, i\u00e7i bo\u015f bir slogan olmad\u0131\u011f\u0131, bilimsel temellerinin bulundu\u011fu, bu temelin de insan biyolojisi oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. <\/p>\n
Hasta insanlara daha anlay\u0131\u015fl\u0131 olma e\u011filimindeyizdir. Oysa hastal\u0131k ve sa\u011fl\u0131k birbirinden her zaman keskin s\u0131n\u0131rlarla ay\u0131rabilece\u011fimiz iki ayr\u0131 ruh ya da beden hali de\u011fildir. Bir u\u00e7tan di\u011fer uca varyasyonlarla giden bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu s\u00fcreci iyi kavrarsak, insano\u011flunun birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 normallikler i\u00e7inde bulunabilece\u011fini ve hemen herkes i\u00e7in uygun bir ileti\u015fim yolu oldu\u011funu anlar\u0131z. <\/p>\n
Demek ki demokrasi yaln\u0131zca sosyal bilimlerin konusu de\u011fil, fen bilimlerinin de ilgi alan\u0131 i\u00e7ine girebiliyormu\u015f.
\n\u0130nsano\u011flunun demokrasiye katk\u0131da bulunabilecek kendi biyolojisiyle ilgili daha ke\u015ffedilmemi\u015f bir\u00e7ok ger\u00e7e\u011fi olabilir. Bunlar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in \u00f6n\u00fcnde belki \u00e7ok zaman\u0131 da vard\u0131r, ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanlar\u0131 i\u00e7in zaman k\u0131s\u0131tl\u0131. Her zaman pozitif bilimlerden yararlanma ihtiyac\u0131nda olan felsefe ve onun alt dal\u0131 siyaset felsefesi de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilgilerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda demokrasi, \u00e7o\u011fulculuk ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcye biraz da bu paradigmayla yakla\u015fmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Fen bilimlerindeki bu bilgilerin topluma yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 olabilir mi? \u00d6nemli olan bilgi de\u011fil, \u00f6z\u00fcmsemedir. Baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in bu bilimsel veriler \u00e7ok anlams\u0131z gelebilir. T\u00fcm bunlar\u0131 \u00f6\u011frenseler de i\u015f prati\u011fe gelince bildiklerini okuyabilirler. <\/p>\n
Bu t\u0131ynetteki insan gruplar\u0131ndan biri de antidemokratik yap\u0131da oland\u0131r. Hitler \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi toplumlarda her d\u00f6nemde \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 ve diktat\u00f6r do\u011fas\u0131nda insanlar oldu\u011funu biliyoruz. Belki bu insanlar\u0131n genetik yap\u0131s\u0131 da b\u00f6yle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yleyse bunlar\u0131n genetikleri b\u00f6yle diye kaderimize raz\u0131 m\u0131 olaca\u011f\u0131z? <\/p>\n
Toplumlarda \u201cHitler geneti\u011fi\u201dne sahip say\u0131s\u0131z insan oldu\u011fu halde her zaman bir Hitler ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor. Zira \u00e7evresel etkenler (burada herhalde toplumsal ko\u015fullar oluyor) geneti\u011fin bi\u00e7imlenmesinde \u00f6nemli i\u015flevler g\u00f6r\u00fcyor. O zaman toplumlara d\u00fc\u015fen g\u00f6rev, bu t\u00fcr antidemokratik do\u011fadaki insanlar\u0131 kendi dar alanlar\u0131 i\u00e7inde b\u0131rakmak ya da enerjilerini olumlu olarak kullanabilecekleri alanlara y\u00f6nlendirmek, ama asla y\u00f6netici ve iktidar yapmamakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Akci\u011fer kanserinden ameliyat olup iyile\u015fti\u011fi halde sigaraya devam etmesi beni \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131. Kanserin nedeni y\u0131llarca b\u00fcy\u00fck bir tutkuyla i\u00e7ti\u011fi sigarayd\u0131. Ba\u015fka alanlarda olduk\u00e7a mant\u0131kl\u0131 olan dostum bu konuda zay\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. \u201cNe iradesiz adam!\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Y\u0131llar sonra bir toplant\u0131da insanlar\u0131n sigara al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden birbirlerinden bedensel olarak farkl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. \u0130nsanlar \u2026<\/p>\n