Soru : En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kanser t\u00fcrleri nelerdir?<\/p>\n
Yan\u0131t : Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan kanserler, erkeklerde prostat, akci\u011fer, kal\u0131n barsak, mesane, kad\u0131nlarda meme, akci\u011fer, kal\u0131n barsak ve rahim kanserleridir. En \u00e7ok \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fclen kanserler ise s\u0131ras\u0131yla erkeklerde akci\u011fer, prostat, kal\u0131n barsak, kad\u0131nlarda akci\u011fer, meme ve kal\u0131n barsak kanserleridir. T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fczg\u00fcn bir kay\u0131t sistemi olmad\u0131\u011f\u0131ndan kesin s\u0131ralama yapamamakla birlikte buna yak\u0131n bir s\u0131ralama yap\u0131labilir. Ancak bizde geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere g\u00f6re kad\u0131nlarda sigara i\u00e7imi daha az oldu\u011fundan akci\u011fer kanseri g\u00f6r\u00fclmesi daha gerilerdedir. Kad\u0131nlarda en s\u0131k meme, mide, yumurtal\u0131k ve kal\u0131n barsak, erkeklerde akci\u011fer, mide, mesane ve ba\u015f-boyun kanserleri say\u0131labilir.<\/p>\n
Soru : Kolayl\u0131kla tedavi edilebilen kanser t\u00fcrleri var m\u0131? Hangileri?<\/p>\n
Yan\u0131t : Erken yakalanan bir\u00e7ok kanser t\u00fcr\u00fc tedaviye iyi yan\u0131t verir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda lenf kanserleri, kan kanserleri, erkek yumurtal\u0131k kanseri ileri evrede olsa bile tamamen tedavi edilebilirler. Malin melanom d\u0131\u015f\u0131ndaki cilt kanserleri, ya\u015fl\u0131 erkeklerin bir\u00e7o\u011funda g\u00f6r\u00fclen prostat kanseri yava\u015f gidi\u015flidir. Metastaz yapmam\u0131\u015fsa cerrahi ile hastal\u0131ktan tamamen kurtulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Radyoterapi ile de prostat kanseri ortadan kald\u0131r\u0131labilmektedir. Baz\u0131 meme kanserleri yava\u015f gidi\u015flidir. Metastaz yapmam\u0131\u015fsa cerrahi, gereken durumlarda kemoterapi, radyoterapi ve hormonal tedavi ile hastal\u0131ktan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir. Tiroid kanserlerinin bir\u00e7o\u011fu da yava\u015f seyirli olup tedavi edilebilirler. Tedavi ile akci\u011fer, kal\u0131n barsak, mesane, ba\u015f-boyun, b\u00f6brek, yumu\u015fak doku, kemik, kad\u0131n yumurtal\u0131k, rahim a\u011fz\u0131 ve rahim kanseri gibi bir\u00e7ok kanser t\u00fcr\u00fcnden kurtulmu\u015f insanlar vard\u0131r. <\/p>\n
Soru : Tedavisi g\u00fc\u00e7 olan kanser t\u00fcrleri hangileridir?<\/p>\n
Yan\u0131t : Genel olarak metastaz yapm\u0131\u015f, yani uzak organlara yay\u0131lm\u0131\u015f kanserleri tedavi etmek, erken tan\u0131 konmu\u015f kanserlere g\u00f6re daha zordur. \u00d6zellikle pankreas, mide ve akci\u011fer kanserleri tedaviye daha diren\u00e7lidir. Ancak bu demek de\u011fildir ki her hastada ayn\u0131 durum s\u00f6z konusu. Ki\u015fisel farkl\u0131l\u0131klara ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6rne\u011fin akci\u011fer kanseri, bir hastada k\u00f6t\u00fc, di\u011ferinde daha h\u0131zl\u0131 seyir g\u00f6sterebilir. <\/p>\n
Soru : Kanser tedavisi g\u00f6renlerin \u00f6zellikle ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gereken \u015feyler nelerdir?<\/p>\n
Yan\u0131t 4- \u00d6zellikle hafif kemoterapi alanlarda \u00e7ok fazla \u00f6nleme gerek yok. Ancak a\u011f\u0131r kemoterapi uygulanan hastalarda kan h\u00fccrelerinde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve infeksiyonlara e\u011filim olaca\u011f\u0131ndan hastan\u0131n nezle, grip ve \u00fcst solunum yolu infeksiyonu olan ki\u015filerden uzak durmas\u0131 gerekir. Havas\u0131 kirli olan yerlerde de bulunulmamal\u0131d\u0131r. Halsizlik olabilece\u011finden fizik g\u00fcc\u00fcn\u00fc zorlamamak gerekir. Bu demek de\u011fildir ki kemoterapi alan ki\u015fi s\u00fcrekli istirahat etmelidir. Ki\u015fi bedeninin izin verdi\u011fi i\u015fleri yapabilmelidir. <\/p>\n
Soru : Kanser tedavisinde ki\u015fi nas\u0131l beslenmelidir?<\/p>\n
Yan\u0131t : Kemoterapi s\u0131ras\u0131nda bulant\u0131 ve kusma olabilece\u011finden t\u00fcketilen g\u0131dalara dikkat etmek gerekir. Mideyi tahri\u015f etmeyecek yiyeceklere y\u00f6nelmeli, daha \u00e7abuk sindirilebilecek besinler t\u00fcketilmelidir. Mideye birden y\u00fcklenmek yerine az az ama s\u0131k s\u0131k yenmelidir, b\u00f6ylece bulant\u0131 da \u00f6nlenebilir. Ya\u011fl\u0131 yemeklerin de bulant\u0131y\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bunlardan uzak durmak gerekir. \u00c7ok a\u011f\u0131r kemoterapi alan hastalarda \u00e7i\u011f sebze ve meyveyi tavsiye etmiyoruz. \u00d6zellikle akyuvarlar\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bundan sak\u0131nmak gerekir. Ama bu hafif kemoterapiler i\u00e7in pek ge\u00e7erli de\u011fil. \u00d6zellikle bunu vurgulamak gerekir. Hastalar gereksiz yere fazla titizlenip kendileri i\u00e7in hayat\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n
Soru : Hangi kanserlerin tedavisinde umut verici geli\u015fmeler var?<\/p>\n
Yan\u0131t : G\u00fcn\u00fcm\u00fczde genel olarak kanser tedavisinde b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler var. Klasik tedaviler hala \u00f6nemini korumakta. Ancak bunun yan\u0131s\u0131ra kanser h\u00fccrelerindeki belli hedeflere y\u00f6nelmi\u015f ila\u00e7larla tedavide b\u00fcy\u00fck ilerlemeler kaydedilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin imatinib denilen ila\u00e7 ile kronik miyeloid l\u00f6semi ve gastrointestinal stromal t\u00fcm\u00f6rlerin tedavisinde \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rituksimab isimli ilac\u0131n kemoterapiye eklenmesiyle lenf kanserlerinin tedavisi daha ba\u015far\u0131l\u0131 olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm\u00f6r\u00fc besleyen damarlar\u0131 engelleyerek baz\u0131 kanserlerin tedavisinde epey yol al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde talidomid gibi ila\u00e7larla miyelom dedi\u011fimiz bir t\u00fcr ilik kanserinde ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lerideki y\u0131llarda hedefe y\u00f6nelik tedavilerle akci\u011fer, kal\u0131n barsak kanseri gibi bir\u00e7ok kanserin tedavisinde b\u00fcy\u00fck geli\u015fmelerin olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz.<\/p>\n
Soru : Hi\u00e7bir belirti vermeden ilerleyen kanserler var m\u0131? Kanserin erken tan\u0131s\u0131 i\u00e7in ki\u015finin \u015f\u00fcphelenece\u011fi belirtiler var m\u0131?<\/p>\n
Yan\u0131t : Maalesef bir\u00e7ok organ kanseri hi\u00e7bir belirti vermeden seyredebilir. Kanserin belirti vermesi i\u00e7in kitlenin etraf dokulara, sinirlere, kan damarlar\u0131na bir \u015fekilde bas\u0131 yapmas\u0131 gerekir. Bu bas\u0131 olu\u015fmazsa i\u00e7 organ kanserleri belirtisiz ilerleyebilir. Akci\u011fer, karaci\u011fer, b\u00f6brek, pankreas gibi bir\u00e7ok organ\u0131n kanseri bu \u015fekilde sinsi seyredebilir. Ancak bunun yan\u0131s\u0131ra bas\u0131 belirtileri erken olu\u015fursa buna ba\u011fl\u0131 v\u00fccut yak\u0131nmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00d6rne\u011fin kanl\u0131 balgam, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, yan a\u011fr\u0131s\u0131, akci\u011fer ve solunum yolu kanserlerinin belirtisi olabilir. Kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131, kusma, kab\u0131zl\u0131k ve ishal ataklar\u0131 sindirim sistemi kanserinin belirtileri \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir. B\u00f6brek, mesane gibi bo\u015falt\u0131m yollar\u0131n\u0131n kanseri kendini idrarda a\u011fr\u0131s\u0131z kan g\u00f6r\u00fclmesi \u015feklinde belli edebilir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda v\u00fccut y\u00fczeyinde ve memedeki sertlikler, iyile\u015fmeyen yaralar, benlerdeki b\u00fcy\u00fcme ve renk de\u011fi\u015fiklikleri her zaman olmasa bile kanserin g\u00f6stergesi olabilir. Bunlar\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131n erken konulmas\u0131nda yarar var. <\/p>\n
Soru : Ailesinde kanser olanlar genetik olarak yatk\u0131n m\u0131? Bu onlar\u0131n da kesin olarak kansere yakalanaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir mi? Ne yapmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerirsiniz? <\/p>\n
Yan\u0131t : Yeti\u015fkin kanserlerinin % 5-10\u2019u genetiktir.Yani b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131yla \u00e7evresel nedenler sonucu kanser ortaya \u00e7\u0131kar. Sigara, alkol, k\u00f6t\u00fc beslenme, kanserojen maddelere maruz kalma gibi uzun s\u00fcre k\u00f6t\u00fc \u00e7evresel etkenlere maruz kal\u0131nmas\u0131 h\u00fccre genetik yap\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fimlere ve sonu\u00e7ta kansere neden olur. Ailesinde meme, akci\u011fer, kal\u0131n barsak, mide kanseri gibi kanserlerin olmas\u0131 ki\u015filerin mutlaka bu kanserlere yakalanaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Ancak bu ki\u015flerin \u00e7evresel k\u00f6t\u00fc etkilerden kendilerini korumalar\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin anne ya da babas\u0131 akci\u011fer kanseri olan bir ki\u015finin sigara i\u00e7memesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc istatistiksel olarak bu ki\u015filerin akci\u011fer kanserine yakalanma ihtimali ailesinde kanser olmayanlara g\u00f6re daha y\u00fcksektir. Sigara i\u00e7imi akci\u011fer kanserine yakalanma ihtimalini bu ki\u015filerde daha \u00e7ok art\u0131r\u0131r. Birinci derece yak\u0131n\u0131nda meme kanseri olan ki\u015filer di\u011fer bayanlara g\u00f6re d\u00fczenli olarak mamografi yapt\u0131rma konusunda daha duyarl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar. Kal\u0131n barsak kanserine kar\u015f\u0131 50 ya\u015f \u00fczerinde kolonoskopi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Soru : Aspartam kansere neden olur mu?<\/p>\n
Yan\u0131t : Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar bunlar\u0131n genel olarak emniyetli maddeler oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Baz\u0131 deney hayvanlar\u0131nda \u00e7ok y\u00fcksek doz aspartam verilmesi beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fclme ihtimalini biraz art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak insanlarda bu etkiden bahsetmek pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Literat\u00fcre g\u00f6re g\u00fcnde 1700 mg\u2019\u0131n \u00fczerinde kullan\u0131lan yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n (spesifik bir tatland\u0131r\u0131c\u0131 ad\u0131 yok) insanlarda kanser riskini 1,3\/1 oran\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Soru : En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kanser t\u00fcrleri nelerdir? Yan\u0131t : Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan kanserler, erkeklerde prostat, akci\u011fer, kal\u0131n barsak, mesane, kad\u0131nlarda meme, akci\u011fer, kal\u0131n barsak ve rahim kanserleridir. En \u00e7ok \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fclen kanserler ise s\u0131ras\u0131yla erkeklerde akci\u011fer, prostat, kal\u0131n barsak, kad\u0131nlarda akci\u011fer, meme ve kal\u0131n barsak kanserleridir. T\u00fcrkiye\u2019de \u2026<\/p>\n