T\u0131bbi tedavilerde maliyetler giderek artmakta. Bunun \u00f6nemli nedenlerinden biri, kanser tedavisi gibi yeni ila\u00e7lara ihtiya\u00e7 duyulan alanlarda ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme faaliyetlerinin \u00e7ok artmas\u0131 ve bunun sonucunda bir\u00e7ok ilac\u0131n tedaviye girmesidir.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist piyasa ekonomisi ko\u015fullar\u0131nda tedavideki ilerlemeler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uluslararas\u0131 ila\u00e7 \u015firketlerinin aralar\u0131ndaki rekabet ile geli\u015fen ara\u015ft\u0131rmalar sayesinde olmakta. Ara\u015ft\u0131rmalardaki motive edici fakt\u00f6r do\u011fal olarak \u015firket kazan\u00e7lar\u0131. Bu a\u00e7\u0131dan di\u011fer end\u00fcstriyel faaliyetlerden \u00e7ok farkl\u0131 de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla ila\u00e7 \u015firketlerinin daha kazan\u00e7l\u0131 alanlar olan yeni tedaviler geli\u015ftirmeye y\u00f6nelmeleri beklenen bir sonu\u00e7.<\/p>\n
Yeni geli\u015ftirilen ila\u00e7 tedavilerinin pahal\u0131 olmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni olabilir. \u0130lac\u0131n piyasaya yeni girmesi ve belli bir s\u00fcre \u015firket tekelinde bulunmas\u0131 fakt\u00f6rlerden biri. Bir di\u011feri, bir maddenin ila\u00e7 oluncaya de\u011fin ge\u00e7en s\u00fcrede yo\u011fun bir ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme faaliyetine t\u00e2bi tutulmas\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi bir madde ila\u00e7 olmadan \u00f6nce canl\u0131larda kullan\u0131labilecek hale getirilmekte, ilkin hayvanlarda denenmekte, daha sonra faz 1 denen \u00e7al\u0131\u015fmalarda ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fans\u0131 kalmam\u0131\u015f hastalarda kullan\u0131larak dozu saptanmakta, faz 2 \u00e7al\u0131\u015fmalarla tedaviye girmektedir. Kesin etkili olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na bu da yetmez. Faz 3 denen \u00e7al\u0131\u015fmalar gerekir. Bunda bir hasta gruba klasik ila\u00e7lar verilirken ayn\u0131 \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan di\u011fer gruba yeni tedavi y\u00f6ntemi uygulan\u0131r. Yeni ila\u00e7, daha yararl\u0131 oldu\u011fu saptan\u0131rsa tedavideki yerini al\u0131r. Bir ilac\u0131n rutin tedaviye girmesi y\u0131llarca s\u00fcren bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucudur.<\/p>\n
Yeni bir tedavi y\u00f6nteminin olu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcreci, ya\u015famsal \u00f6nemi nedeniyle bu \u015fekilde olmak zorundad\u0131r. Hastal\u0131klar\u0131n karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131ndan dolay\u0131, ke\u015ffedilen her bir ila\u00e7 mucize yaratmaktan \u00e7ok tedavideki ba\u015far\u0131ya yeni bir halka eklemekte, bu da ila\u00e7 end\u00fcstrisinin b\u00fcy\u00fcyerek geli\u015fmesine katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Burada ila\u00e7 geli\u015ftirme y\u00f6ntem ve \u00e7abas\u0131n\u0131n ele\u015ftirilecek bir yan\u0131 yok. Bu noktada as\u0131l dile getirilmesi gereken ele\u015ftiri, uluslararas\u0131 ila\u00e7 \u015firketlerinin tedavi i\u00e7in bu denli \u00e7ok yat\u0131r\u0131m yaparken, toplumlar\u0131n hastal\u0131klar\u0131 \u00f6nleme konusunda neden duyars\u0131z kald\u0131\u011f\u0131, bir anlamda koruyucu hekimli\u011fe gereken \u00f6nemin verilmemesidir.<\/p>\n
Koruyucu hekimlik t\u0131bb\u0131n hemen her alan\u0131nda oldu\u011fu gibi yeni tedavilere ihtiya\u00e7 duyulan alanlarda da uygulanabilir. Bug\u00fcn nedenini tam \u00e7\u00f6zemedi\u011fimiz bir\u00e7ok hastal\u0131k gerekli \u00f6nlemler al\u0131nsa ortaya \u00e7\u0131kmayabilir. \u00d6rne\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sigara kanser olgular\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinden sorumlu. D\u00fcnyam\u0131zda t\u00fct\u00fcn ve t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri olmasayd\u0131 kanserden \u00f6l\u00fcmler \u2013olgular\u0131n hepsinin \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanmamas\u0131 ve bir k\u0131sm\u0131nda da tedaviyle \u00f6mr\u00fcn uzamas\u0131ndan dolay\u0131\u2013 bu oranda olmasa bile buna yak\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcde azal\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Hastal\u0131klara yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nceden tespit etmek de koruyucu hekimlik kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 kanserlerin, baz\u0131 gen yap\u0131lar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ki\u015filerde \u00e7evresel etkilerle birle\u015fti\u011finde daha kolayl\u0131kla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu y\u00f6ndeki ara\u015ft\u0131rmalar da tedaviye verilen \u00f6nemin yan\u0131nda geri planda kalmakta. Halbuki bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, nedenini ve tedavisini bilmedi\u011fimiz bir \u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131 gibi, bu alanda b\u00fcy\u00fck bilgi birikiminin olu\u015fmas\u0131na da katk\u0131da bulunacakt\u0131r.<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki hekimlik faaliyetleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tedaviye y\u00f6nelik olmu\u015ftur. Bunda hekimli\u011fin tarihsel geli\u015fimi ve toplumsal al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Toplumlar, geli\u015fim s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7inde \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnen sorunlarla ilgilenmi\u015fler, hastal\u0131klar ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelmi\u015flerdir.<\/p>\n
Hastal\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nleme, hem daha geli\u015fmi\u015f ve zekice bir yakla\u015f\u0131m, hem de daha ekonomik olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, tedavi hekimli\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist sistemi i\u00e7inde k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 nedeniyle eskiye g\u00f6re daha da g\u00fc\u00e7lenerek \u00f6n plana \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize sigara i\u00e7ilmemesi y\u00f6n\u00fcnde yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar \u015firketlere \u00e7ok fazla ekonomik getiri sa\u011flamayacakt\u0131r. Hastal\u0131klar\u0131n nedenlerinin tespiti ve olu\u015fmadan \u00f6nlenmesi de ekonomik de\u011fildir. Do\u011fal olarak \u015firketler bu y\u00f6ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalara pek istekli olmayacak, ila\u00e7 ve tedaviye y\u00f6nelik teknolojileri geli\u015ftirme konusunda ise daha atak davranacaklard\u0131r. Bu, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na piyasa ko\u015fullar\u0131na b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131n tipik bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n
Koruyucu hekimli\u011fin geli\u015ftirilmesi, \u015firketlerin kendili\u011finden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapabilecekleri bir alan de\u011fildir. Toplumsal uzla\u015fma ve kararl\u0131 devlet politikalar\u0131yla hayata ge\u00e7irilebilecek bir s\u00fcre\u00e7tir. Burada \u00fcniversitelere ve bilim adamlar\u0131na b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. Bu y\u00f6nde olu\u015fturulacak bilin\u00e7, ila\u00e7 \u015firketlerinin davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesinde de etkili olacakt\u0131r. \u015eu bir ger\u00e7ek ki, uzun vadede daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerin yeti\u015ftirilmesi hastal\u0131klar\u0131n nedeninin tespiti ve \u00f6nlenmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u0131bbi tedavilerde maliyetler giderek artmakta. Bunun \u00f6nemli nedenlerinden biri, kanser tedavisi gibi yeni ila\u00e7lara ihtiya\u00e7 duyulan alanlarda ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme faaliyetlerinin \u00e7ok artmas\u0131 ve bunun sonucunda bir\u00e7ok ilac\u0131n tedaviye girmesidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalist piyasa ekonomisi ko\u015fullar\u0131nda tedavideki ilerlemeler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uluslararas\u0131 ila\u00e7 \u015firketlerinin aralar\u0131ndaki rekabet ile geli\u015fen ara\u015ft\u0131rmalar sayesinde olmakta. Ara\u015ft\u0131rmalardaki \u2026<\/p>\n