Boynunda \u015fi\u015flik olan gen\u00e7, doktorun odas\u0131na girer. Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce lenf dokusuna biyopsi yap\u0131lm\u0131\u015f, sonu\u00e7 lenfoma olarak gelmi\u015ftir. Yani lenf kanseri. Doktora d\u00f6nerek heyecan\u0131n\u0131 gizlemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir edayla \u201cKanser oldu\u011fumu anneme s\u00f6ylemeyin, \u00f6\u011frenirse \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcr\u201d der. Ertesi g\u00fcn bu kez anne doktorla konu\u015fmaktad\u0131r: \u201cO\u011flumun lenf kanseri oldu\u011funu \u00f6\u011frendim, ama n\u2019olur bunu ona s\u00f6ylemeyin. Tedaviyi kanser de\u011filmi\u015f gibi yap\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc kanser oldu\u011funu \u00f6\u011frenirse depresyona girer; intihar etmesinden korkuyorum.\u201d<\/p>\n
\tBilgiye ula\u015fman\u0131n \u00e7ok kolayla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ileti\u015fim \u00e7a\u011f\u0131nda insanlar\u0131n hastal\u0131klar\u0131n\u0131, kanser olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmemesi ne kadar m\u00fcmk\u00fcn? Kap\u0131s\u0131nda onkoloji yazan klini\u011fe giren bir hastadan kanser oldu\u011fu ne kadar saklanabilir? Zaten hastalar da kanser olduklar\u0131n\u0131 biliyorlar.<\/p>\n
Tan\u0131 i\u00e7in al\u0131nan biyopsiler, zorlu ara\u015ft\u0131rmalar, uzun s\u00fcre devam eden kemoterapi ve radyoterapi seanslar\u0131, insanlara hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu apa\u00e7\u0131k s\u00f6ylemekte. Burada temel sorun hastalar\u0131n kanser olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemesi de\u011fil, hasta ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bu konuyu payla\u015fmak istememesidir. Ama bu durum, sanki hasta yak\u0131nlar\u0131 kanseri hastadan sakl\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Asl\u0131nda kanserli ki\u015fi yak\u0131nlar\u0131na, yak\u0131nlar\u0131 da hastaya kanser oldu\u011funu hat\u0131rlatmak istememektedir. Her iki taraf da kanserin telaffuz edilmesini arzu etmemektedir. Konu ge\u00e7i\u015ftirilerek kapat\u0131lmakta, \u00e2deta hayali bir d\u00fcnya yarat\u0131lmakta, bir oyun oynanmaktad\u0131r. <\/p>\n
1999 Marmara depremi sonras\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir enkaz alan\u0131n\u0131n \u00f6lenlerin an\u0131s\u0131na oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015fti. T\u0131pk\u0131 Bat\u0131\u2019da oldu\u011fu gibi. Ancak bu fikir kamuoyunda pek taraftar bulmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanlar\u0131n b\u00f6yle bir sembol an\u0131t ile ac\u0131lar\u0131n\u0131 tazelemek istemediklerini ima eden ifadeler medyaya yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Ben bunu kanserin payla\u015f\u0131lmamas\u0131 arzusuyla benzer buluyorum. Bizler ac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 l\u00e2y\u0131k\u0131yla ya\u015fay\u0131p payla\u015fam\u0131yoruz. Bir an \u00f6nce unutmak istiyoruz. Herhalde bunun da ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir i\u015flevi vard\u0131r. Belki de toplum olarak o kadar \u00e7ok ac\u0131 ya\u015f\u0131yoruz ki dayanabilmek i\u00e7in unutmak gerekiyor. <\/p>\n
Ancak kanserli hastan\u0131n bulundu\u011fu bir ortamda hastal\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011fu konu\u015fulmadan yap\u0131lacak tedaviler hep bir y\u00f6n\u00fcyle eksik kalacakt\u0131r. Bir hastal\u0131k saklanarak nas\u0131l tedavi edilebilir, hastan\u0131n s\u00fcrece etkin kat\u0131l\u0131m\u0131 ne kadar sa\u011flanabilir? Hasta nas\u0131l olsa kanser oldu\u011funu bildi\u011fine, en az\u0131ndan tahmin etti\u011fine g\u00f6re hastal\u0131k a\u00e7\u0131k\u00e7a konu\u015fulmal\u0131d\u0131r. Burada hekime \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. Tedavinin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in uygulanacak tedaviler, bunlarla ba\u015f etme yollar\u0131 ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemizde kanser \u00f6l\u00fcmle e\u015fde\u011fer tutulmakta, kanser s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne k\u00f6t\u00fc \u00f6zellikler atfedilmektedir. Oysa kanserin her zaman \u00f6l\u00fcm ile e\u015fde\u011fer olmad\u0131\u011f\u0131 bilinci insanlara verilmelidir. Kanser s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duymak istemedi\u011fi sezilen hastaya, hastal\u0131k a\u00e7\u0131klan\u0131rken bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn \u00fczerine vurgu yapmadan ve ki\u015fiyi ruhsal olarak y\u0131kmadan ger\u00e7ekler anlat\u0131labilir. \u0130stemeyen hastaya ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n anlat\u0131lmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Onkoloji alan\u0131nda her g\u00fcn yeni bir ila\u00e7 ke\u015ffedilmektedir. Yalan s\u00f6ylememek ko\u015fuluyla, gerekli durumlarda s\u00fcrecin ucunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fu belirtilebilir. <\/p>\n
Kanser oldu\u011funun hasta ve yak\u0131nlar\u0131nca payla\u015f\u0131lmas\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta belki \u015fok etkisi yaratabilir, ama bu payla\u015f\u0131m sonraki d\u00f6nemde hem hasta ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131, hem de hekimi rahatlat\u0131r. Zaten zorlu bir s\u00fcre\u00e7 olan kanser tedavisinin \u00fczerine ek stresler binmesi engellenmi\u015f olur. A\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu ortam tedavinin daha rahat ve kolay s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flar.<\/p>\n
Yurtd\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan ve literat\u00fcre yans\u0131yan \u00e7al\u0131\u015fmalar, insanlar\u0131n tan\u0131y\u0131 bilmek istedi\u011fini g\u00f6steriyor. \u00d6rne\u011fin \u0130spanya\u2019da yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada bireylerin % 82\u2019sinin, Kore\u2019de de hastalar\u0131n % 97\u2019sinin kanser olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek istedikleri belirtiliyor. ABD\u2019de hastalar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu de\u011fil tan\u0131y\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n gidi\u015fini bile ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilmek istiyor. Hatta hastalar\u0131n yar\u0131s\u0131 ya\u015fam s\u00fcrelerinin ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenmeyi arzuluyor.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n gidi\u015finin taraflarca payla\u015f\u0131lmas\u0131 yaln\u0131zca tedaviyi kolayla\u015ft\u0131rmakla kalmaz, ki\u015finin gelece\u011fini planlamas\u0131n\u0131 da sa\u011flar, yeni bir ya\u015fam felsefesi olu\u015fturmas\u0131na imkan verir. Belki daha \u00f6nce erteleyip yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir. Vaatlerini yerine getirir. <\/p>\n
Hastal\u0131k, belki de sevdiklerine daha \u00f6nce s\u00f6ylemek isteyip de s\u00f6yleyemediklerini daha kolay ifade edebilmesinin yolunu a\u00e7ar. Kanser, hastan\u0131n ya\u015fama bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirebilir. Olumsuz anlamda de\u011fil olumlu olarak. A\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu ortamda insan daha sahici ya\u015far. Ya\u015fam\u0131 oldu\u011fu gibi kabul etmeyi, de\u011fi\u015ftirebilecekleri oldu\u011fu gibi de\u011fi\u015fmeyen ger\u00e7ekler bulundu\u011funu da i\u00e7selle\u015ftirmeyi \u00f6\u011frenir. Hastal\u0131k d\u00fczelmi\u015fse bir\u00e7ok kazan\u0131mla ya\u015fama d\u00f6ner. Hastal\u0131ktan kurtulamazsa hi\u00e7 olmazsa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreci daha olgun bir ruh haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Boynunda \u015fi\u015flik olan gen\u00e7, doktorun odas\u0131na girer. Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce lenf dokusuna biyopsi yap\u0131lm\u0131\u015f, sonu\u00e7 lenfoma olarak gelmi\u015ftir. Yani lenf kanseri. Doktora d\u00f6nerek heyecan\u0131n\u0131 gizlemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir edayla \u201cKanser oldu\u011fumu anneme s\u00f6ylemeyin, \u00f6\u011frenirse \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcr\u201d der. Ertesi g\u00fcn bu kez anne doktorla konu\u015fmaktad\u0131r: \u201cO\u011flumun lenf kanseri oldu\u011funu \u00f6\u011frendim, ama n\u2019olur \u2026<\/p>\n