\u0130nsano\u011flu do\u011fada kendisinin fark\u0131nda ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bilincinde olan tek canl\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Beyinsel kapasitenin inan\u0131lmaz b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde, geni\u015f bir yelpazede duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretebilmesi, insan\u0131n hayvanlardan ayr\u0131lan en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi olmu\u015ftur. \u0130nsano\u011flunun beyinsel yeteneklerle bu denli c\u00f6mert\u00e7e donat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ona bir\u00e7ok avantaj sa\u011flamakla birlikte dezavantajlar\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. <\/p>\n
Y\u00fcksek beyinsel yetenek, s\u00f6ylemeye gerek yok, teknolojik devrimle do\u011fan\u0131n inan\u0131lmaz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flam\u0131\u015f, sa\u011flamaya da devam etmekte. Bunun sonucu, insan egemenli\u011finde bir d\u00fcnya uygarl\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Madde ve enerjiyi kendi yarar\u0131na \u00e7evirecek en geli\u015fmi\u015f teknolojileri \u00fcretmeyi ba\u015faran insano\u011flu, ne yaz\u0131k ki hi\u00e7bir hayvan cinsinin d\u00fc\u015f\u00fcnemeyece\u011fi sistemli i\u015fkence, katliam ve soyk\u0131r\u0131mlar\u0131 da yapabilmi\u015ftir. <\/p>\n
Ayn\u0131 beyinsel \u00f6zellik, bilincinin ve \u00f6l\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olu\u015fla birlikte insan\u0131n yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyumsamas\u0131na neden olmu\u015f, korku, kayg\u0131, ac\u0131, \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi duygular\u0131 da di\u011fer canl\u0131lara g\u00f6re \u00e7ok daha derin ya\u015famas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan korkular\u0131 i\u00e7inde en temel olan\u0131 bazen bilin\u00e7li, bazen de bilin\u00e7siz ya\u015fanan \u00f6l\u00fcm korkusudur. Bu, asl\u0131nda yaln\u0131zl\u0131k ve yok olma korkusudur. \u0130nsan varoldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e de varolacakt\u0131r. B\u00f6ylesine derin bir korkuyla s\u00fcrekli ya\u015faman\u0131n dayan\u0131lmaz a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, buna kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve t\u00f6rensel \u00f6nlemlerin geli\u015ftirilmesi de o denli tabiidir. \u0130lk \u00e7a\u011flarda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne duyulan ilgi, g\u00fcne\u015fe tap\u0131nma, ya\u011fmur, \u015fim\u015fek, y\u0131ld\u0131r\u0131m gibi do\u011fa olaylar\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen t\u00f6rensel yakla\u015f\u0131mlar, hep g\u00fc\u00e7l\u00fc olandan korkma ve bilinmeyene s\u0131\u011f\u0131nman\u0131n izlerini ta\u015f\u0131r. Bilimin ilerlemesi ile bilinmeyenin bilinir hale gelmesi bu korkular\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f olabilir. Ancak ya\u015famla ilgili s\u0131rlar tamamen \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fi ve belki de \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fi ve \u00f6l\u00fcm t\u00fcm zamanlar\u0131n ger\u00e7e\u011fi olarak kalaca\u011f\u0131 i\u00e7in hep korkular\u0131m\u0131z olacak ve biz de her zaman bunun i\u00e7in \u00f6nlemler geli\u015ftirece\u011fiz. <\/p>\n
Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcndeki dinler, ister tek Tanr\u0131l\u0131 olsun, isterse Uzakdo\u011fu\u2019nun Hinduizm ve Budizm inan\u00e7 sistemleri olsun bir \u015fekilde insan\u0131n ebedi oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. Uzakdo\u011fu dinlerinde \u00f6len ki\u015finin bedeninin bir \u015fekilde evrene kar\u0131\u015farak di\u011fer bedenlerde v\u00fccut buldu\u011fu anlat\u0131lmakta, tek Tanr\u0131l\u0131 dinler ise ya\u015fam\u0131n \u00f6te d\u00fcnyada devam edece\u011fini bildirmektedir. Bunlar hep \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ifade eden, insano\u011flunun yaln\u0131zl\u0131k ve yok olma korkusundan kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan inan\u00e7lard\u0131r. <\/p>\n
Dinler, bir anlamda, en temel bilinmeyenler, evrensel s\u0131rlar ve \u00f6l\u00fcmle ilgili inan\u00e7 sistemleridir. \u0130nanman\u0131n yaln\u0131zca dinsel olmas\u0131 da gerekmez. \u015e\u00f6yle bir etraf\u0131n\u0131za bak\u0131n, kendinizi g\u00f6zleyin. Hep bir \u015feyler hakk\u0131nda irili, ufakl\u0131 kan\u0131lar, d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00fcretir, bir \u015feylere ba\u011flan\u0131r, bazen onlara s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131l\u0131r\u0131z. Kendimizi rahatlatmak i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fimiz say\u0131s\u0131z form\u00fcl\u00fcm\u00fcz vard\u0131r. Baz\u0131 insanlar\u0131n tamamen din d\u0131\u015f\u0131 bir konuda \u2018sa\u00e7ma oldu\u011funu biliyorum, ama inan\u0131yorum\u2019 dedi\u011fini bile duymu\u015fsunuzdur. Bilinenler artt\u0131k\u00e7a, bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama hi\u00e7bir zaman tamamen kaybolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. <\/p>\n
Bilinmeyen olduk\u00e7a, ya\u015fam\u0131n gizemi devam ettik\u00e7e, evrenin s\u0131rlar\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle \u00e7\u00f6z\u00fclmedik\u00e7e farkl\u0131 kulvarlarda yol almak \u00fczere bilim ile birlikte inan\u00e7 da, kan\u0131 da olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc inanmak bilinmeyen kar\u015f\u0131s\u0131nda duygusal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel tav\u0131r geli\u015ftirmek demektir. Beyinsel, do\u011fal bir faaliyettir. Ku\u015fku, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnce, ispat arzusu nas\u0131l insani faaliyetlerse, inanma, ba\u011flanma iste\u011fi, tutku ve a\u015fk da o denli insanidir. <\/p>\n
\u00d6l\u00fcm korkusu ve yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yenme arzusu; \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck iste\u011fi ve Tanr\u0131 duygusunu da beraberinde getirir. Konu \u00f6l\u00fcm, evrenin s\u0131rlar\u0131 gibi bilinmeyenler olunca bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nacak tav\u0131r da ki\u015fisel olacakt\u0131r. Yani bilinmeyen kar\u015f\u0131s\u0131nda duyulan objektif de\u011fil, subjektif olmak zorundad\u0131r. <\/p>\n
Ayn\u0131 dine inananlar\u0131n bile dini farkl\u0131 yorumlamalar\u0131 \u00e7ok do\u011fald\u0131r. Ne kadar beyin varsa o kadar da farkl\u0131 alg\u0131 ve hissedi\u015f bi\u00e7imi vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm insanlar\u0131, toplumlar\u0131 ayn\u0131 inan\u00e7 ve dinsel yorumlar alt\u0131nda tutmak insani ve etik de\u011fildir. O y\u00fczden t\u00fcm toplumu ba\u011flayan, inanca dayal\u0131 bir hukuk ve e\u011fitim sistemi, ekonomik sistem olamaz, olmamal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in Tanr\u0131 ile ki\u015fi aras\u0131na girilmemesi, herkesin duygusunu, inanc\u0131n\u0131 kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 gerekir. Bu, t\u00fcm topluma uygulanabilme prati\u011fi olan, hem de bireyin gereksinimlerini giderebilecek en ak\u0131lc\u0131 yoldur. Bu nedenle de insan do\u011fas\u0131na en uygun oldu\u011fu gibi demokratik ve ahl\u00e2kidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsano\u011flu do\u011fada kendisinin fark\u0131nda ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bilincinde olan tek canl\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Beyinsel kapasitenin inan\u0131lmaz b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde, geni\u015f bir yelpazede duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretebilmesi, insan\u0131n hayvanlardan ayr\u0131lan en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi olmu\u015ftur. \u0130nsano\u011flunun beyinsel yeteneklerle bu denli c\u00f6mert\u00e7e donat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ona bir\u00e7ok avantaj sa\u011flamakla birlikte dezavantajlar\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. \u2026<\/p>\n